Yapon krossvordi Griddlers, Hanjie, Paint by Numbers yoki Logimage deb ham ataladi. Ko‘pchilik uni Nintendo o‘yinlaridagi Picross nomi bilan biladi. Nomi qanday bo‘lishidan qat’i nazar, qoidalari bir xil.
Qoidalar
- Har bir qator yonidagi va har bir ustun tepasidagi sonlar ketma-ket nechta katakni bo‘yash kerakligini bildiradi. Guruhlar shu tartibda joylashadi.
- Har bir son yonma-yon tutashgan rangli kataklardan iborat bitta guruhni bildiradi.
- Qator yonidagi sonlar chapdan o‘ngga qarab o‘qiladi. Ustun tepasidagi sonlar yuqoridan pastga qarab o‘qiladi.
- Bo‘yalgan guruhlar orasida kamida 1 ta bo‘sh katak qoldiring.
- 0 butun qator yoki ustun bo‘sh qolishini bildiradi.
- Bo‘yalmagan kataklar bo‘sh hisoblanadi.
- Har bir qator va ustun o‘z sonlariga mos kelganda boshqotirma yechiladi.
Quirk’da faqat bitta rang ishlatiladi. Kitoblardagi ayrim Yapon krossvordi boshqotirmalarida bir nechta rang ishlatiladi. Ularda turli rangdagi ikkita guruh orasida bo‘sh katak bo‘lmasa ham bo‘ladi.
Yechib ko‘rsatilgan misol
Mana 5 ta qator va 5 ta ustundan iborat kichik maydon. Qatorlar yuqoridan, ustunlar esa chapdan sanaladi. Undagi sonlar quyidagicha.
| Chiziq | Sonlar |
|---|---|
| 1-qator | 3 |
| 2-qator | 2 2 |
| 3-qator | 5 |
| 4-qator | 1 1 |
| 5-qator | 2 2 |
| 1-ustun | 4 |
| 2-ustun | 3 1 |
| 3-ustun | 1 1 |
| 4-ustun | 3 1 |
| 5-ustun | 4 |
- 3-qatorning ko‘rsatmasi 5. Qatorda 5 ta katak bor, shuning uchun hammasini bo‘yang.
- 1- va 5-ustunlarda 4 soni bor. 5 katak ichidagi 4 katakli guruh har doim 2-, 3- va 4-qatorlarni qamrab oladi. Ikkala ustunda ham shu kataklarni bo‘yang.
- 2-qatorning ko‘rsatmasi 2 2, birinchi va oxirgi kataklari esa bo‘yalgan. Birinchi guruh 1-ustundan boshlanadi, demak, u 1- va 2-ustunlarni egallaydi.
- 2-qatordagi ikkinchi guruh 5-ustunda tugaydi, demak, u 4- va 5-ustunlarni egallaydi. 2-qatorning 3-ustunidagi katak bo‘sh qoladi.
- 4-qatorning ko‘rsatmasi 1 1, birinchi va oxirgi kataklari esa bo‘yalgan. Ikkala guruh ham shu kataklardan iborat, demak, 4-qatorning 2-, 3- va 4-ustunlari bo‘sh qoladi.
- 2-ustunda 3 1 ko‘rsatilgan. 2- va 3-qatorlar bo‘yalgan, 4-qator esa bo‘sh. 3 ta katakli guruh birinchi keladi va 4-qatordan o‘ta olmaydi, shuning uchun u 1-, 2- va 3-qatorlarni egallaydi.
- 2-ustundagi 1 katakli guruh 4-qatordagi bo‘sh katakdan keyin kelishi kerak. Demak, u 5-qatorga joylashadi.
- 4-ustundagi sonlar va belgilar 2-ustundagilar bilan bir xil. Shuning uchun bu yerda ham 1-, 2-, 3- va 5-qatorlarni bo‘yang.
- 1-qatorning ko‘rsatmasi 3, 2- va 4-ustunlardagi kataklar esa bo‘yalgan. 3 ta katakli bitta guruh ikkalasini ham qamrashi kerak, demak u 2-, 3- va 4-ustunlarni to‘ldiradi.
- 3-ustunda 1 1 ko‘rsatilgan, 1- va 3-qatorlar esa bo‘yalgan. Ikkala guruh ham joyida, shuning uchun 3-ustunning 5-qatori bo‘sh qoladi.
- 5-qatorda 2 2 berilgan. 2- va 4-ustunlardagi kataklar bo‘yalgan, 3-ustundagi katak esa bo‘sh. Demak, guruhlar 1- va 2-ustunlarni hamda 4- va 5-ustunlarni to‘ldiradi.
- Har bir qator va ustunni tekshiring. Endi 1- va 5-ustunlarda 2-qatordan 5-qatorgacha bo‘lgan kataklar bo‘yalgan. Har birida 4 katakli bitta guruh bor. Boshqotirma yechildi.
Bu — yechilgan maydon.
| Qator | Bo‘yalgan ustunlar |
|---|---|
| 1-qator | 2, 3 va 4 |
| 2-qator | 1, 2, 4 va 5 |
| 3-qator | 1, 2, 3, 4 va 5 |
| 4-qator | 1 va 5 |
| 5-qator | 1, 2, 4 va 5 |
Boshlovchilar uchun usullar
Aniq to‘ladigan qator va ustunlarni qidiring
Qator yoki ustundagi sonlarni qo‘shing va guruhlar orasidagi har bir oraliq uchun 1 qo‘shing. Yig‘indi qator yoki ustun uzunligiga teng bo‘lsa, har bir katakning holati aniq.
5 ta katakli qatordagi 1 3 ni olaylik: 1 ga 1 va 3 ni qo‘shsak, 5 bo‘ladi. Demak, qatorda 1 ta bo‘yalgan katak, 1 ta bo‘sh katak, keyin 3 ta bo‘yalgan katak bo‘ladi. 0 bo‘lsa, yanada oson: butun qatorni bo‘sh deb belgilang.
Guruhni ikki tomonga ham suring
Guruhni sig‘adigan eng chap joyga, keyin esa eng o‘ng joyga suring. Har ikki holatda ham u qamrab olgan kataklar bo‘yalishi kerak. 10 ta katakli qatorda 8 berilgan bo‘lsa, guruh doim 3-katakdan 8-katakkacha qamrab oladi.
Tez hisoblash usuli: qator uzunligidan guruh o‘lchamini ayiring. Bu misolda 10 dan 8 ni ayirsak, 2 qoladi. Har ikki uchidan 2 tadan katak tashlab, qolganlarini bo‘yang. Bu usul faqat guruh qatorning yarmidan katta bo‘lganda ishlaydi.
Sonlar ko‘proq bo‘lsa, barcha guruhlarni birga suring. Masalan, 8 ta katakli qatorda 3 2 berilgan bo‘lsin. Chapga surilganda, 3 guruhi 1 dan 3 gacha bo‘lgan kataklarni egallaydi. O‘ngga surilganda esa 3 dan 5 gacha bo‘lgan kataklarni egallaydi. Demak, 3-katak bo‘yaladi. 2 guruhining o‘rni aniq bo‘lgan katagi hozircha yo‘q.
Chetdan boshlang
Qatorning eng boshidagi bo‘yalgan katak birinchi guruhga kiradi. Birinchi son 3 bo‘lsa, 1-, 2- va 3-kataklarni bo‘yang. Keyin 4-katakni bo‘sh deb belgilang, chunki 3 katakli guruh 3-katakda tugaydi.
Tugallangan chiziqni yoping
Qator yoki ustundagi barcha guruhlar joyiga tushgach, qolgan kataklarni bo‘sh deb belgilang. Bu belgilar uni kesib o‘tuvchi har bir qator yoki ustunni yechishga yordam beradi.
Kichik bo‘shliqlarni chiqarib tashlang
Bo‘sh deb belgilangan kataklar yoki maydon cheti orasida qolgan qisqa ochiq kataklar ketma-ketligini qidiring. Shu qator yoki ustundagi barcha sonlar bu ketma-ketlikdan katta bo‘lsa, u yerga hech bir guruh sig‘maydi. Bu kataklarni bo‘sh deb belgilang.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- Bir qatordagi ikki guruh orasida bo‘sh katak qoldirishni unutish.
- 1 3 ni o‘n uch deb o‘qish. Bu avval 1 ta katakli, keyin 3 ta katakli guruh degani.
- Guruhlarni noto‘g‘ri tartibda joylashtirish. Birinchi son doim birinchi guruhni bildiradi.
- Katakni kesib o‘tadigan ikkinchi chiziqni tekshirmay, faqat bitta chiziqqa qarab bo‘yash.
- Taxmin qilish. Quirk’dagi har bir Yapon krossvordi boshqotirmasini bir safar faqat bitta qator yoki ustunni ko‘rib chiqib yechish mumkin.
Savollar
Yapon krossvordi Griddlers yoki Picross bilan bir xilmi?
Ha. Yapon krossvordi, Griddlers, Hanjie, Paint by Numbers va Logimage — bir boshqotirmaning nomlari. Picross nomi Nintendo o‘yinlari orqali tanilgan, qoidalar esa bir xil.
Har bir boshqotirmaning yagona yechimi bormi?
Ha. Quirk’dagi har bir Yapon krossvordi boshqotirmasining faqat bitta yechimi bor. Har safar bitta qator yoki ustun ustida ishlab, uni taxmin qilmay topish mumkin.
Quirk’da qanday o‘lchamlar bor?
Quirk’da 5 ga 5, 7 ga 7, 8 ga 8 va 10 ga 10 katakli maydonlar bor. Boshlash uchun kichik maydonlar qulay. Kattaroq maydonlar ko‘proq qadam talab qiladi.
Bo‘sh kataklarni belgilashim kerakmi?
Yo‘q. Belgilanmagan kataklar bo‘sh hisoblanadi. X belgilarini o‘zingiz uchun qo‘yasiz: ular guruh qayerda bo‘la olmasligini ko‘rsatadi.
Tayyor maydonda rasm paydo bo‘ladimi?
Ko‘p kitob va jurnallarda shunday. Quirk maydonlarida esa rangli kataklardan rasm emas, naqsh hosil bo‘ladi.
Yapon krossvordi yangi boshlovchilarga mosmi?
Ha. Faqat sanashni bilish kifoya. 5 × 5 maydonlar va shu sahifadagi tushunchalardan boshlang. Qiynalsangiz, ishoradan foydalaning.
O‘xshash boshqotirmalar
Quirk’da o‘ynash
Kataklarni bo‘yash uchun bosing yoki suring, bo‘yalgan katakni tozalash uchun uni bosing. Bo‘yash o‘rniga x qo‘yish uchun Bo‘sh deb belgilashni yoqing. X ni o‘chirish uchun uni bosing.
Har bir surish bekor qilish mumkin bo‘lgan 1 ta qadam hisoblanadi. Ishora aniq belgilash mumkin bo‘lgan kataklarni ajratib ko‘rsatadi va sababini aytadi. Qayta boshlash maydonni dastlabki holatiga qaytaradi.
