Binairo Takuzu, Binary Puzzle yoki Binero deb ham ataladi. Simon Tatham boshqotirmalari to‘plamida qora va oq katakli, shunga o‘xshash Unruly o‘yini bor. Telefon uchun 0h h1 o‘yinida ham shu qoidalar ishlatiladi, faqat kataklar qizil va ko‘k.
Quirk’da 0 halqa, 1 esa tirqishli disk shaklida ko‘rsatiladi. Bu sahifada ularni shunchaki 0 va 1 deb yozamiz.
Qoidalar
- Har bir katakka 0 yoki 1 yozing.
- Bir xil sondan 3 tasini gorizontal yoki vertikal yo‘nalishda ketma-ket qo‘ymang. Ikkitasi yonma-yon tursa bo‘ladi.
- Har bir qator va ustunda 0 va 1 lar soni teng bo‘lsin.
- Hech qaysi ikkita qator bir xil bo‘lishi mumkin emas. Hech qaysi ikkita ustun ham bir xil bo‘lishi mumkin emas.
- Qator ustun bilan bir xil bo‘lishi mumkin.
- Ayrim kataklarda boshidanoq 0 yoki 1 bor. Ularni o‘zgartira olmaysiz.
Boshqotirmaning ayrim turlarida turli qator va ustunlarda bo‘lish qoidasi yo‘q. Quirk’da bu qoida doim amal qiladi.
Yechib ko‘rsatilgan misol
Mana 4 ta qator va 4 ta ustundan iborat kichik maydon. Har bir qatordagi kataklar chapdan o‘ngga berilgan.
- 1-qator: bo‘sh, 0, 0, bo‘sh.
- 2-qator: 0, 1, bo‘sh, 1.
- 3-qator: 0, bo‘sh, bo‘sh, bo‘sh.
- 4-qator: to‘rtta katak ham bo‘sh.
- 1-qatorda yonma-yon ikkita 0 bor. Ularning yoniga uchinchi 0 ni qo‘yib bo‘lmaydi. Demak, 1-qatorning ikkala uchiga ham 1 qo‘yiladi.
- 2-qatorda allaqachon ikkita 1 bor. Bu undagi to‘rtta katakning yarmi. Demak, bo‘sh katakka 0 yoziladi.
- Endi 1-ustunda tepadan boshlab 1, 0, 0 turibdi. Unda allaqachon ikkita 0 bor, shuning uchun eng pastki katakka 1 yoziladi.
- 3-ustun 0, 0 bilan boshlanadi. Unga hali ikkita 1 kerak, shuning uchun pastdagi ikkala katakka ham 1 yoziladi.
- 4-ustun 1, 1 bilan boshlanadi. Demak, pastdagi ikkala katakka ham 0 yoziladi.
- Endi 3-qatorda 0, bo‘sh, 1, 0 bor. Yana bitta 1 kerak, demak, bo‘sh katakka 1 yoziladi.
- Endi 4-qatorda 1, bo‘sh, 1, 0 bor. Yana bitta 0 kerak, demak, bo‘sh katakka 0 yoziladi.
- Endi maydonni tekshiring. Qatorlarda 1001, 0101, 0110 va 1010 yozilgan. Bir xil qatorlar ham, bir xil ustunlar ham yo‘q. Maydon yechildi.
Mana qatorlar turlicha bo‘lishiga oid ikkinchi, qisqaroq misol. Kichik maydonning 1-qatori to‘ldirilgan: 0, 0, 1, 1. 2-qator esa: 0, bo‘sh, bo‘sh, 1.
- 2-qatorga hali bitta 0 va bitta 1 kerak.
- Uni ikki xil to‘ldirish mumkin: 0, 0, 1, 1 yoki 0, 1, 0, 1.
- Birinchi usul 1-qatorni takrorlaydi, bunga esa ruxsat yo‘q.
- Demak, 2-qator 0, 1, 0, 1 bo‘lishi kerak.
Boshlovchilar uchun usullar
Juftliklar
Yonma-yon turgan ikkita bir xil sonni qidiring. Ularning oldidagi va keyingisidagi kataklarga boshqa son yoziladi. Demak, 1, 1 ning ikki tomoniga 0 qo‘yiladi.
Bo‘shliqlar
Ikkita bir xil son orasidagi bitta bo‘sh katakni qidiring. Unga boshqa son yoziladi. Demak, 0, bo‘sh, 0 ketma-ketligi 0, 1, 0 bo‘ladi.
Yarmiga yarim
Qator yoki ustundagi 0 va 1 larni sanang. Kataklarning yarmi bir xil son bilan to‘lgach, qolgan bo‘sh kataklarning hammasiga boshqa sonni yozing.
Qancha qolganini hisoblang
Ba’zan juftliklar va bo‘shliqlar yordam bermaydi. Shunda qatorga yana nimalar kerakligini sanang va ularni qayerga joylash mumkinligini sinab ko‘ring.
Oltita katakli qatorni olaylik: bo‘sh, bo‘sh, bo‘sh, 0, 1, 1. Unga hali ikkita 0 va bitta 1 kerak. Agar 1 ni 1-katakka qo‘ysak, 2-, 3- va 4-kataklarning hammasi 0 bo‘ladi. Bu ketma-ket 3 ta bir xil son degani, shuning uchun 1-katakka 0 qo‘yiladi.
Takrorlarni qidiring
Qator deyarli tayyor bo‘lsa, uni tugallangan qatorlar bilan solishtiring. Uni to‘ldirishning bir usuli tayyor qatorni takrorlasa, boshqa usulni tanlang. Ustunlarda ham shunday qiling.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- Qatorlarni tekshirib, ustunlarni unutish.
- Faqat qatorni tekshirib, ustunga bir xil sondan 3 ta qo‘yish.
- Noto‘g‘ri sanash. 8 katakli qatorning yarmi 4 bo‘ladi.
- Qator ustun bilan bir xil bo‘lishi mumkin emas deb o‘ylash. Bir xil bo‘lishi mumkin.
- Taxmin qilish. Har bir katakdagi javobni aniqlash mumkin, shuning uchun javobi aniq katakni qidiring.
Savollar
Binairo Takuzu bilan bir xilmi?
Ha. Takuzu, Binary Puzzle va Binero ham shu boshqotirmaning boshqa nomlari. Ayrim turlarida qatorlar va ustunlar bir-biridan farq qilishi kerak degan qoida yo‘q. Quirk’da bu qoida bor.
Binairo LinkedIn’dagi Tango bilan bir xilmi?
Ular juda o‘xshash. LinkedIn’ning Tango o‘yinida 6 ga 6 katakli maydonda quyosh va oylar ishlatiladi. Unda ham 3 ta bir xil belgi ketma-ket kelmasligi va ikki xil belgi teng miqdorda bo‘lishi kerak. Tango’da kataklar orasiga = va × belgilari ham qo‘yiladi. = belgisi ikkala katak bir xil, × esa har xil bo‘lishini bildiradi. Tango’da qatorlar bir-biridan farq qilishi shart emas.
Quirk’da qanday o‘lchamlar bor?
Quirk’da 4 ga 4, 6 ga 6, 8 ga 8 va 10 ga 10 maydonlar bor. Kattaroq maydon har doim ham qiyinroq bo‘lavermaydi. Qiyinroq maydonlarda puxtaroq o‘ylab qadam tashlash kerak.
Har bir boshqotirmaning yagona javobi bormi?
Ha. Har bir maydonning faqat bitta yechimi bor. Uni har doim qoidalarga asoslanib, taxmin qilmay topish mumkin.
Yechim topolmay qolsam-chi?
Ishora so‘rang. Quirk kerakli kataklarni belgilab, qaysi qoidani qo‘llashni aytadi. Yurishni bekor qilish yoki maydonni boshidan boshlash ham mumkin.
Binairo yangi boshlovchilarga mosmi?
Ha. Kichik maydonlarda juftlarni va bo‘shliqlarni topish hamda sanash kifoya. Quirk’dagi qisqa darslar har bir usulni avval maydonda ko‘rsatadi.
O‘xshash boshqotirmalar
Quirk’da o‘ynash
Katakni bossangiz, halqa paydo bo‘ladi — bu 0. Yana bossangiz, tirqishli disk paydo bo‘ladi — bu 1. Yana bir marta bossangiz, katak tozalanadi.
Kataklar bo‘ylab suring — birinchi katakka nima qo‘yilsa, barchasiga shu qo‘yiladi. Chuqurroq ko‘ringan kataklarda oldindan berilgan qismlar bor, ularni o‘zgartirib bo‘lmaydi.
