Asosiy mazmunga o‘tish
Oʻzbekcha
Quirk’ni yuklab oling

Kakuro qanday o‘ynaladi

Maqsad: Bo‘sh kataklarga 1 dan 9 gacha raqamlarni yozing. Har bir ketma-ketlikdagi raqamlar yig‘indisi uning boshidagi songa teng bo‘lsin. Bitta ketma-ketlikda bir xil raqamni ikki marta ishlatmang.

Quirk ilovasidagi Kakuro boshqotirmasi
Quirk ilovasidagi Kakuro maydoni.

Kakuro Cross Sums deb ham ataladi. Nemis tilida uni Kreuzsummen deyishadi. U krossvordga o‘xshaydi, lekin kataklarga harflar o‘rniga sonlar yoziladi.

Qoidalar

  • Har bir oq katakka 1 dan 9 gacha bo‘lgan sonlardan bittasini qo‘ying.
  • Har bir oq kataklar qatoridagi sonlar yig‘indisi uning boshidagi songa teng. Bunday qator ketma-ketlik deb ham ataladi.
  • Bitta ketma-ketlikda bir xil sonni ikki marta ishlatmang.
  • Son boshqa ketma-ketlikda yana kelishi mumkin.
  • Qora katakdagi kichik strelka unga tegishli kataklar qaysi tomonga ketishini ko‘rsatadi: o‘ngga yoki pastga.
  • 2 ta son yozilgan qora katakdan 2 ta ketma-ketlik boshlanadi. Yuqori o‘ngdagi son o‘ngga, pastki chapdagi son esa pastga qaragan ketma-ketlikka tegishli.
  • Maydonda avvaldan bor sonlar o‘z joyida qoladi.

Kitoblarda qora katak ko‘pincha qiya chiziq bilan ikkiga bo‘linadi. O‘ngga ketadigan ketma-ketlikning yig‘indisi chiziq tepasida, pastga ketadigan ketma-ketlikning yig‘indisi esa tagida yoziladi. Quirk yo‘nalish darhol ko‘rinishi uchun kichik strelka qo‘shadi.

Yechib ko‘rsatilgan misol

1-misol: kichik kvadrat

Mana, 2 qator va 2 ustundan iborat, 4 ta oq katakli kichik kvadrat. Bular uning yig‘indilari.

Ketma-ketlikKataklarYig‘indi
Yuqori qator23
Pastki qator27
Chap ustun24
O‘ng ustun26
  1. Yuqori qatordagi 2 ta katak yig‘indisi 3. Buning yagona yo‘li 1 va 2.
  2. Chap ustundagi 2 katak yig‘indisi 4 bo‘ladi. 2 va 2 bo‘lsa, son takrorlanadi. Demak, ular 1 va 3 bo‘lishi kerak.
  3. Yuqori chap katak ikkala ketma-ketlikka ham kiradi. Ikkala juftlikda ham bor bo‘lgan yagona son 1, demak, unga 1 qo‘yiladi.
  4. Yuqori qator yig‘indisi 3 bo‘lishi kerak, demak, yuqori o‘ng katak 3 dan 1 ni ayirganga teng, ya’ni 2.
  5. Chap ustunda yig‘indi 4 bo‘lishi kerak. Demak, pastki chap katakka 4 dan 1 ni ayirganda chiqqan son, ya’ni 3 yoziladi.
  6. Pastki qatorda yig‘indi 7 bo‘lishi kerak, unda 3 bor. Demak, pastki o‘ng katakka 4 yoziladi.
  7. O‘ngdagi ustunni tekshiring: 2 ga 4 qo‘shilsa, 6 bo‘ladi. Har bir ketma-ketlikning yig‘indisi to‘g‘ri va hech birida son takrorlanmaydi.

Yuqori qatorda 1, 2, pastki qatorda esa 3, 4 turibdi.

2-misol: muhim juftlik

3 ta katakli ketma-ketlik o‘ngga qarab ketadi va yig‘indisi 6. Kataklarini chapdan o‘ngga A, B va C deb ataymiz.

  1. 3 ta katakda 6 yig‘indisini faqat 1, 2 va 3 hosil qiladi.
  2. A katak yana yig‘indisi 3 bo‘lgan 2 katakli vertikal ketma-ketlikda ham joylashgan. Demak, A faqat 1 yoki 2 bo‘lishi mumkin.
  3. B katak ham yig‘indisi 3 bo‘lgan 2 katakli vertikal ketma-ketlikda joylashgan. Demak, B ham faqat 1 yoki 2 bo‘lishi mumkin.
  4. 1 va 2 sonlari A va B ga joylashadi. Demak, ularning hech biri C katakka tushmaydi.
  5. C katakka 3 yoziladi. A va B dan qaysi biriga 1 yozilishini boshqa ketma-ketliklardan bilib olasiz.

Boshlovchilar uchun usullar

Faqat bitta yechimi bor yig‘indilarni o‘rganing

Ayrim yig‘indilarni faqat bitta usulda hosil qilish mumkin. 2 ta katakdagi 3 doim 1 va 2 dan iborat. 3 ta katakdagi 24 doim 7, 8 va 9 dan iborat. Bu jadval eng foydali kombinatsiyalarni ko‘rsatadi.

KataklarYig‘indiSonlar
231 va 2
241 va 3
2167 va 9
2178 va 9
361, 2 va 3
371, 2 va 4
3236, 8 va 9
3247, 8 va 9
4101, 2, 3 va 4
4111, 2, 3 va 5
4295, 7, 8 va 9
4306, 7, 8 va 9
5151, 2, 3, 4 va 5
5355, 6, 7, 8 va 9

Jadval qaysi sonlarni ishlatishni bildiradi, ularning tartibini emas. Har bir sonning joyi kesishgan ketma-ketliklar orqali aniqlanadi.

Ikki ketma-ketlik kesishgan joyni tekshiring

Har bir oq katak o‘ngga yo‘nalgan bitta va pastga yo‘nalgan bitta ketma-ketlikka kiradi. Undagi son ikkalasiga ham mos kelishi kerak. Har bir ketma-ketlikda qaysi sonlar bo‘lishi mumkinligini o‘ylang va faqat ikkalasiga ham mos keladiganlarini qoldiring.

Oxirgi katakni to‘ldiring

Ketma-ketlik yig‘indisidan allaqachon qo‘yilgan sonlarni ayiring. Qolgan son oxirgi bo‘sh katakka yoziladi.

Aytaylik, ketma-ket 3 ta katak yig‘indisi 20 va ularda allaqachon 9 hamda 4 bor. Ularning yig‘indisi 13, demak, oxirgi katakdagi son 20 dan 13 ni ayirganda chiqadigan 7 bo‘ladi.

Juda katta yoki juda kichik sonlarni chiqarib tashlang

Yig‘indisi 14 bo‘lgan 2 ta katakni olaylik. Hech biriga 1 dan 4 gacha son qo‘yib bo‘lmaydi, chunki ikkinchi katakka 9 dan katta son kerak bo‘ladi. 7 ham bo‘lmaydi, chunki 7 va 7 takrorlanadi. Demak, har bir katakka 5, 6, 8 yoki 9 yoziladi.

Juftlikni toping

Ba’zan bitta ketma-ketlikdagi 2 ta katakka faqat bir xil 2 ta son mos keladi. Shunda bu 2 ta son shu juftlikka tegishli bo‘ladi. Ularni ketma-ketlikdagi boshqa kataklarning variantlaridan olib tashlang.

Ko‘p uchraydigan xatolar

  • Bitta ketma-ketlikda bir xil sonni ikki marta ishlatish.
  • Sudoku kabi o‘ynash. Son boshqa ketma-ketlikda, hatto shu qatorning o‘zida ham takrorlanishi mumkin.
  • Qora katakdagi ikkita yig‘indini adashtirish. Yuqori o‘ngdagi yig‘indi o‘ngga, pastki chapdagi yig‘indi esa pastga qarab hisoblanadi.
  • Tartibni jadvaldan olish. 2 ta katakdagi 3 — bu 1 va 2, lekin oldin istalgani kelishi mumkin.
  • 0 dan foydalanish. Faqat 1 dan 9 gacha bo‘lgan sonlarga ruxsat beriladi.

Savollar

Kakuro Cross Sums bilan bir xilmi?

Ha. Cross Sums nomi ingliz tilidagi ko‘plab boshqotirma jurnallarida ishlatiladi. Kreuzsummen — nemischa nomi. Qoidalar bir xil.

Kakuro Sudokuga o‘xshaydimi?

Ikkalasida ham 1 dan 9 gacha sonlar ishlatiladi. Kakuro’da 3 ga 3 bloklar ham, butun qator yoki ustunga tegishli qoida ham yo‘q. Son faqat o‘z ketma-ketligida takrorlanmasligi kerak, har bir ketma-ketlikdagi sonlar yig‘indisi esa ko‘rsatilgan songa teng bo‘lishi kerak.

Matematikani yaxshi bilishim kerakmi?

Yo‘q. Faqat kichik sonlarni qo‘shasiz va ayirasiz. Tez qo‘shishdan ko‘ra, faqat bitta yechimi bor bir nechta yig‘indini bilish ko‘proq yordam beradi.

Har bir boshqotirmaning yagona yechimi bormi?

Ha. Quirk’dagi har bir Kakuro boshqotirmasining faqat bitta yechimi bor va uni taxmin qilmay topish mumkin.

Quirk maydonlari qanchalik katta?

Quirk’dagi Kakuro maydonlari kichik. Ularning eni ham, bo‘yi ham ko‘pi bilan 8 katak. Har bir ketma-ketlikda 2 tadan 6 tagacha oq katak bor.

Yig‘indilar tugmasi nima qiladi?

Bu qiyinroq maydonlarda yordam beradi. Bir katakni tanlang, keyin o‘ngga va pastga yo‘nalgan kataklar ketma-ketliklarini tanlang. Ikkala guruh bir xil kataklarni qamrab olishi kerak, faqat o‘ngga yo‘nalgan guruhda siz tanlagan katak ortiqcha bo‘lsin. O‘ngga yo‘nalgan guruh yig‘indisidan pastga yo‘nalgan guruh yig‘indisini ayirsangiz, katagingizdagi son chiqadi.

Aytaylik, o‘ngga yo‘nalgan ikkita ketma-ket kataklar guruhining umumiy yig‘indisi 16. Pastga yo‘nalgan ikkita guruhning yig‘indisi esa 10 va ular sizning katagingizdan tashqari ayni kataklarni qamrab oladi. Demak, sizning katagingizdagi son 16 dan 10 ni ayirganda chiqadigan 6 bo‘ladi.

O‘xshash boshqotirmalar

Quirk’da o‘ynash

Avvaldan bor sonlar o‘z joyida qoladi. Bo‘sh katakni, keyin sonni bosing. Katakka kichik eslatmalar yozish uchun Qaydlarni yoqing, so‘ng maydonni tugatish uchun sonlarni joylashtiring.

Ketma-ketliklar ro‘yxatini ochib, yig‘indini bossangiz, unga tegishli kataklar chegarasi ko‘rsatiladi. Kattalashtirish maydonning bir qismini yirikroq ko‘rsatadi. Ishora keyingi qadamni tushuntiradi. Istalgan payt ortga qaytarishingiz yoki qaytadan boshlashingiz mumkin.

Boshqa boshqotirma qoidalari

Quirk’da sinab ko‘ring

120+ ta boshqotirma

iPhone va iPad uchun yuklab oling: App Store Android uchun yuklab oling: Google Play

Barcha boshqotirmalar