Басқатырғыштың бұл түрін логикалық басқатырғыш, Zebra басқатырғышы немесе Эйнштейн басқатырғышы деп те атайды.
Quirk ойынында қатарлар A, B және C сияқты әріптермен белгіленеді. Әр баған бір санатқа арналған, мысалы, үй жануары немесе түс.
Ережелер
- Әр қатарға әр бағаннан бір нұсқа алынады.
- Әр нұсқа өз бағанында бір рет қолданылады, сондықтан екі қатарға бірдей нұсқа түспейді.
- Шарттар қайсысы бірге, қайсысы бөлек болуы керегін көрсетеді.
- Көрсетілген шарттар жеткілікті. Басқатырғыштан тыс ешқандай дерек қажет емес.
- Барлық ұяшық толып, барлық шарт орындалса, басқатырғыш шешіледі.
Шарттардың бірнеше түрі бар:
- «A қатарында Cat бар» дегеніміз — Cat A қатарында орналасқан.
- «B қатарында Red жоқ» дегеніміз — Red B қатарында орналаспайды.
- «Dog және Green: бір қатарда» дегеніміз — Dog пен Green бір қатарда орналасады.
- «Owl және Blue: әртүрлі қатарларда» дегеніміз — Owl мен Blue ешқашан бір қатарда орналаспайды.
- «Дәл 1 тұжырым дұрыс» дегенде 2 тұжырым беріледі. Біреуі дұрыс, екіншісі қате. Екеуі де дұрыс болмауы керек.
- «Егер» шарты тек бір бағытта жұмыс істейді. Мысалы: «Егер A-да Red болса, B-де Cat болады». A-да Red болса, B-де міндетті түрде Cat болуы керек. Бірақ B қатарында Cat болуы A-да Red бар екенін білдірмейді.
- «Бұрын» шарты бір баған үшін көрсетілген реттілікке сүйенеді. Алдымен аталған нәрсе тұрған қатардағы таңдау сол реттілікте ертерек тұруы керек.
Классикалық Zebra басқатырғышында қатар тұрған 5 үй және «жанында» сияқты шарттар бар. Quirk ойынында көлемі шағын: әріптермен белгіленген 3-тен 5-ке дейін қатар және 2-ден 4-ке дейін баған бар.
Шешу үлгісі
3 қатар бар: A, B және C. Үй жануары бағанында Cat, Dog және Owl бар. Түс бағанында Red, Green және Blue бар.
Шарттар: 1. B-де Owl бар. 2. A-да Cat жоқ. 3. Cat пен Blue бір қатарда. 4. A-да Red жоқ.
- 1-шарт бойынша Owl B қатарында орналасқан.
- A қатарында Owl бола алмайды, өйткені ол B қатарында бар. 2-шарт бойынша A қатарында Cat жоқ. Демек, A қатарында Dog бар.
- Үй жануары бағанында тек Cat қалды, сондықтан C-де Cat бар.
- 3-шарт бойынша Cat пен Blue бір қатарда. Cat C қатарында, демек Blue да C қатарында.
- A қатарында Blue бола алмайды, өйткені ол C қатарында бар. 4-шарт бойынша A қатарында Red жоқ. Демек, A қатарында Green бар.
- Тек Red түсі қалды, сондықтан B қатарында Red бар.
| Жол | Үй жануары | Түс |
|---|---|---|
| A | Ит | Жасыл |
| B | Үкі | Қызыл |
| C | Мысық | Көк |
Міне, қатарлары, үй жануарлары мен түстері бірдей екінші мысал. Бұл жолы шарттарды сәл мұқият қарау керек.
Шарттар: 1. Мына тұжырымдардың дәл 1-еуі дұрыс: A-да Red бар немесе B-де Blue бар. 2. A-да Red жоқ. 3. Егер A-да Cat болса, C-де Green бар. 4. B-де Dog бар.
- 2-шарт бойынша A қатарында Red жоқ. Демек, 1-шарттың бірінші бөлігі жалған.
- 1-шарттың дәл 1 бөлігі дұрыс болуы керек. Демек, B қатарында Blue бар.
- A қатарында Red те, Blue да бола алмайды. Демек, A қатарына Green, ал C қатарына қалған соңғы түс — Red тиеді.
- 3-шартқа қара. C қатарында Red бар, сондықтан «C қатарында Green бар» деген тұжырым қате.
- «Егер» шартының екінші бөлігі жалған болса, бірінші бөлігі де жалған. Демек, A-да Cat жоқ.
- 4-шарт бойынша Dog B қатарында. A қатарында Cat та, Dog та жоқ, демек Owl A қатарында.
- Тек Cat қалды, сондықтан C-де Cat бар.
Жауабы: A-да Owl және Green, B-де Dog және Blue, ал C-де Cat және Red.
Бастаушыларға арналған тәсілдер
Қатарды атайтын шарттардан баста
«A қатарында Cat бар» немесе «B қатарында Red жоқ» сияқты шарттар бірден нақты мәлімет береді. Алдымен соларды белгіле. Олар көбіне басқа шарттарды қолдануға көмектеседі.
Жалғыз қалғанын ізде
Тек 1 нұсқасы қалған ұяшықты ізде. Сондай-ақ өз бағанында тек 1 ұяшыққа ғана келе алатын нұсқаны ізде. Екі жағдайда да ұяшықты толтыра аласың.
Байланыстарды бойлай жүр
«Бір қатарда» шарты 2 нәрсені байланыстырады. Бірінің қайда екенін білсең, екіншісі де сол қатарда болады.
«Егер» шартын кері оқы
«Егер» шартының екінші бөлігі орындалмаса, бірінші бөлігі де орындалмауы керек. Бұл көбіне бір нұсқаны алып тастауға көмектеседі.
2 қатар, 2 нұсқа
Айталық, A және B қатарларында тек Red не Blue бола алады. Демек, Red пен Blue осы екі қатарға тиесілі. Басқа қатарлардың ешқайсысында Red не Blue бола алмайды.
Үшеуіне барлығы 3 қана нұсқа келетін 3 қатарға да осы тәсіл жарайды.
Жиі жіберілетін қателер
- «Егер» шартын екі бағытта да қолдану. «Егер A қатарында Red болса, B қатарында Cat болады» деген шарт B қатарындағы Cat A қатарына Red қояды дегенді білдірмейді.
- «Дәл 1 тұжырым дұрыс» дегенді «кемінде 1 тұжырым дұрыс» деп түсіну. Екі бөлігі де дұрыс болса, шарт орындалмайды.
- Бір бағанда бір нұсқаны екі рет қолдану.
- A қатары B қатарынан бұрын келеді деп ойлау. Қатарларда реттілік жоқ. «Бұрын» деген шарт тек өз бағанында көрсетілген реттілікті қолданады.
- Ұяшықтағы мәнді болжау. Алдымен жарамайтын нұсқаларды алып таста. Шарттар бойынша бір ғана нұсқа қалғанда ұяшықты толтыр.
Сұрақтар
Логикалық тор мен Zebra басқатырғышы бірдей ме?
Бұл — сол текті басқатырғыш. Танымал Zebra басқатырғышында 5 үй және заттардың 5 түрі бар. Quirk торлары кішірек, ал қатарлары әріптермен белгіленеді.
Бұл басқатырғышты Эйнштейн жасаған ба?
Оны көбіне Эйнштейннің басқатырғышы деп атайды. Оны Эйнштейн жасағанына дәлел жоқ.
Қандай өлшемдер бар?
Quirk қолданбасында 3-тен 5-ке дейін жолы және 2-ден 4-ке дейін бағаны бар торлар бар. Үлкен торларда шарттар көбірек болады.
Әр басқатырғыштың жалғыз жауабы бар ма?
Иә. Берілген белгілер жалғыз шешімге әкеледі, оны болжам жасамай таба аласың.
Таймер бар ма?
Жоқ. Асықпа. Жауаптарың берілген шарттарға сай тексеріледі.
Жаңадан бастағандарға қолайлы ма?
Иә. Алғашқы басқатырғыштарда 3 қатар мен 2 баған бар. Quirk қолданбасында қысқа сабақтар, кеңестер, жылжытуды қайтару және қайта бастау мүмкіндіктері де бар.
Ұқсас басқатырғыштар
Quirk қолданбасында ойнау
Орынды түрт, содан кейін сол жерге қою үшін жапсырманы түрт. Жапсырманы сол орынға сүйреп апаруға да болады. Алып тастау үшін сол жапсырманы қайта түрт.
Жапсырманың бұл орынға келмейтінін белгілеу үшін оны басып ұстап тұр. Оның үстінде қызыл айқыш пайда болады. «Алып тастау» және «Жазбалар» ауыстырғыштары жапсырмаларды таңдамай-ақ белгілеуге мүмкіндік береді. Жазбалар тек еске салу үшін қажет, жауап болып саналмайды.
