Калькудоку KenKen сауда атауымен де белгілі. Басқа атаулары — MathDoku және нидерланд тіліндегі Rekendoku.
Ережелер
- Әр қатар мен әр бағанда 1-ден тор өлшеміне дейінгі сандарды бір рет қолдан. Яғни 4 × 4 торда 1, 2, 3 және 4, ал 6 × 6 торда 1 мен 6 аралығындағы сандар қолданылады.
- Тор шекарамен қоршалған топтарға бөлінген. Әр топта шағын шарт бар.
- + белгісі топтағы сандардың қосындысы берілген санға тең екенін білдіреді.
- × белгісі топтағы сандардың көбейтіндісі берілген санға тең екенін білдіреді.
- − белгісі үлкен саннан кіші санды азайтуды білдіреді. ÷ белгісі үлкен санды кіші санға қалдықсыз бөлуді білдіреді.
- − немесе ÷ белгісі бар топтарда әрқашан тек 2 ұяшық болады.
- = белгісі ұяшықта тек сол сан болатынын білдіреді. Мұндай топтар бір ұяшықтан тұрады.
- Екі ұяшық бір қатарда да, бір бағанда да болмаса, топ ішінде сан қайталана алады.
Классикалық KenKen ережелері де осындай. Оның торлары 9 × 9 өлшеміне дейін жетеді. Quirk торларының өлшемі 3 × 3 пен 6 × 6 аралығында.
Шешу үлгісі
Міне, шағын 3 × 3 тор. Әр қатар мен бағанға 1, 2 және 3 керек. Әріптер қай ұяшықтардың бір топқа жататынын көрсетеді.
| 1-баған | 2-баған | 3-баған | |
|---|---|---|---|
| 1-жол | A | B | B |
| 2-қатар | A | C | D |
| 3-қатар | E | C | D |
Шарттар: A — 4+, B — 6×, C — 2−, D — 2÷, ал E — 2=.
- E тобы — 2= деп белгіленген жалғыз ұяшық. Демек 3-қатардың 1-бағанында 2 болады.
- B тобы — 1-қатардағы 6×. 1, 2 және 3 сандарының ішінен тек 2 × 3 амалы 6 береді. Демек B тобында 2 және 3 бар.
- 1-қатарға әлі 1 керек. 1-қатардағы жалғыз бос ұяшық 1-бағанда тұр. Демек, 1-қатардың 1-бағанына 1 қой.
- A тобы — 4+, оның ішінде 1 бар. Тағы 3 керек, сондықтан 2-қатардың 1-бағанында 3 болады.
- C тобы — 2-бағандағы 2−. Тек 3 пен 1 сандарының айырмасы 2 болады, сондықтан C тобында 1 және 3 бар.
- 2-бағанға әлі 2 керек. Жалғыз бос ұяшық 1-жолда. Демек, 1-жолдың 2-бағанына 2 жазылады.
- B тобына 2 және 3 керек. Демек 1-қатардың 3-бағанында 3 болады.
- 2-қатардың 1-бағанында 3 бар. Сондықтан C тобында 2-қатарға 1, ал 3-қатарға 3 қойылады.
- Енді 2-қатардың 3-бағанына 2 керек. D тобына 2÷ берілген, ал 2 ÷ 1 = 2. Сондықтан 3-қатардың 3-бағанына 1 қой.
- Енді жолдардағы сандар 1 2 3, одан кейін 3 1 2, одан кейін 2 3 1 болып тұр. Әр жол мен бағанда 1, 2 және 3 бір реттен кездеседі.
Бастаушыларға арналған тәсілдер
Жеке ұяшықтардан баста
= белгісі бар топ тек бір ұяшықтан тұрады. Оның саны берілген, сондықтан алдымен соны жаз. Содан кейін ол санды сол қатардың не бағанның басқа ұяшығына қоюға болмайды.
Бір ғана шешімі бар топтарды тап
Кейбір шарттарға тек 1 жұп сан сәйкес келеді. 4 × 4 торда 2 ұяшықтағы 3+ міндетті түрде 1 мен 2 болады. 7+ үшін 3 пен 4 керек, 12× үшін де солай.
− белгісінің жанындағы үлкен сандар да көмектеседі. 4 × 4 торда 3− тек 4 пен 1 бола алады. 6 × 6 торда 5− тек 6 мен 1 бола алады.
Қатардағы не бағандағы соңғы орынды ізде
Бір санды таңдап, бір қатарды тексер. Егер сан сол жерде тек 1 ұяшыққа сәйкес келсе, оны соған қой. Топ толық шешілмей тұрып та осылай жасауға болады.
Топ қатардағы сандарды өзіне бекіте алады
Айталық, 3+ тобы 1-қатарда орналасқан. Ол сол қатардағы 1 мен 2-ні пайдалануы керек. Демек, 1-қатардағы басқа ұяшықтарға 1 не 2 жазуға болмайды.
Иілген топтардағы қайталануларға назар аудар
4+ шарты бар L пішініндегі 3 ұяшықты алайық. Қосындысы 4 болатын үш сан — 1, 1 және 2. Екі 1 бір жолда не бір бағанда тұра алмайды. Сондықтан олар екі шетіне, ал 2 бұрыштағы ұяшыққа қойылады.
Жиі жіберілетін қателер
- − және ÷ үшін реттілік маңызды деп ойлау. Маңызды емес. 4 пен 1 де, 1 мен 4 те 3− береді.
- Бір топта сан қайталана алатынын ұмыту. Бұл сол ұяшықтар ортақ қатарда да, ортақ бағанда да тұрмаса ғана мүмкін.
- × белгісін + деп оқу. 4 × 4 торында 4+ пен 4× әртүрлі сандарды білдіреді.
- Топты қосындысы дұрыс болатындай толтырып, қатарда бір санды қайталау.
- Болжау. Қате болжам ұзақ уақыт байқалмай қалуы мүмкін. Бір ғана нұсқасы бар ұяшықты ізде.
Сұрақтар
Калькудоку мен KenKen бірдей ме?
Иә, ережелері бірдей. KenKen — тіркелген сауда белгісі. MathDoku және Rekendoku — осы басқатырғыштың басқа атаулары.
Математиканы жақсы білу керек пе?
Жоқ. Тек шағын сандарды қосасың, азайтасың, көбейтесің және бөлесің. Quirk ойынында сандар 6-дан аспайды.
Quirk ойынында қандай өлшемдер бар?
Quirk торларының өлшемі 3 × 3 ұяшықтан 6 × 6 ұяшыққа дейін. Тордың үлкен болуы басқатырғыштың қиынырақ екенін білдірмейді. Қиындығы берілген шарттарға байланысты.
Әр басқатырғыштың жалғыз жауабы бар ма?
Иә. Quirk ойынындағы әр Калькудоку торын дұрыс толтырудың жалғыз ғана жолы бар.
Жаңадан бастағандарға қолайлы ма?
Иә. Ең оңай басқатырғыштар — белгілері қарапайым шағын 3 × 3 торлар. Кейінгі басқатырғыштар үлкенірек, оларда төрт таңбаның бәрі қолданылады.
Қиналсам, не істей аламын?
Кеңес сұра. Ол топты, қатарды немесе бағанды көрсетіп, келесі қадамды түсіндіреді. Жүрістерді болдырмауға немесе басқатырғышты бастапқы күйіне қайтаруға да болады.
Ұқсас басқатырғыштар
- Какуро: Қалай ойнау керек
- Шағын судоку: Қалай ойнау керек
- Футошики: Қалай ойнау керек
- Зәулім үйлер: Қалай ойнау керек
Quirk қолданбасында ойнау
Ұяшықты, содан кейін санды түрт. Содан соң келесі бос ұяшыққа өтесің. Тазарту батырмасы таңдалған ұяшықты босатады.
Ұяшыққа кішкентай сандар жазу үшін Жазбаларды қос. Жазбалар тек өзің үшін. «Топ» бір топтың шартын және ұяшықтарын дауыстап оқиды.































