کالکودوکو با نام تجاری KenKen هم شناخته می‌شود. نام‌های دیگر آن MathDoku و در زبان هلندی Rekendoku هستند.
قوانین
- در هر ردیف و هر ستون، از اعداد 1 تا اندازهٔ جدول، هرکدام یک بار استفاده کنید. یعنی در جدول 4 × 4 از 1، 2، 3 و 4 و در جدول 6 × 6 از 1 تا 6 استفاده کنید.
- جدول به گروه‌هایی با مرز مشخص تقسیم شده است. هر گروه یک سرنخ کوچک دارد.
- + یعنی مجموع اعداد گروه برابر با عدد سرنخ است.
- × یعنی حاصل‌ضرب اعداد گروه برابر با عدد سرنخ است.
- − یعنی عدد کوچک‌تر را از عدد بزرگ‌تر کم کن. ÷ یعنی عدد بزرگ‌تر را بر عدد کوچک‌تر تقسیم کن، بدون اینکه باقی‌مانده‌ای داشته باشد.
- گروه‌هایی با − یا ÷ همیشه فقط 2 خانه دارند.
- = یعنی خانه فقط همان عدد را دارد. این گروه‌ها فقط یک خانه دارند.
- یک عدد می‌تواند در یک گروه تکرار شود، به شرطی که دو خانه در یک ردیف یا ستون نباشند.
KenKen کلاسیک هم همین قوانین را دارد. اندازهٔ جدول‌هایش می‌تواند تا 9 × 9 باشد. در Quirk اندازهٔ جدول‌ها از 3 × 3 تا 6 × 6 است.
یک مثال حل‌شده
این یک جدول کوچک 3 × 3 است. هر ردیف و ستون به 1، 2 و 3 نیاز دارد. حرف‌ها نشان می‌دهند کدام خانه‌ها در یک گروه هستند.
| ستون 1 | ستون 2 | ستون 3 | |
|---|---|---|---|
| ردیف 1 | A | B | B |
| ردیف 2 | A | C | D |
| ردیف 3 | E | C | D |
سرنخ‌ها این‌ها هستند: A برابر با 4+، B برابر با 6×، C برابر با 2−، D برابر با 2÷ و E برابر با 2= است.
- گروه E فقط یک خانه است با 2=. پس خانهٔ ردیف 3، ستون 1 برابر با 2 است.
- گروه B در ردیف 1 برابر با 6× است. از بین 1، 2 و 3، فقط 2 × 3 برابر با 6 می‌شود. پس B شامل 2 و 3 است.
- ردیف 1 هنوز به یک 1 نیاز دارد. تنها خانهٔ باقی‌مانده در ردیف 1، ستون 1 است. پس ردیف 1، ستون 1 برابر با 1 است.
- گروه A برابر با 4+ است و از قبل یک 1 دارد. به 3 دیگر نیاز دارد، پس خانهٔ ردیف 2، ستون 1 برابر با 3 است.
- گروه C در ستون 2 برابر با 2− است. فقط 3 و 1 به اندازهٔ 2 اختلاف دارند، پس C شامل 1 و 3 است.
- ستون 2 هنوز به یک 2 نیاز دارد. تنها خانهٔ باقی‌مانده در ردیف 1 است. پس خانهٔ ردیف 1، ستون 2 برابر با 2 است.
- گروه B به 2 و 3 نیاز دارد. پس 3 در ردیف 1، ستون 3 قرار می‌گیرد.
- ردیف 2 از قبل در ستون 1 یک 3 دارد. پس در گروه C، عدد 1 در ردیف 2 و عدد 3 در ردیف 3 قرار می‌گیرد.
- ردیف 2 حالا در ستون 3 به یک 2 نیاز دارد. سرنخ گروه D برابر با 2÷ است و 2 ÷ 1 برابر با 2 می‌شود. پس ردیف 3، ستون 3 برابر با 1 است.
- حالا ردیف‌ها به‌ترتیب 1 2 3، بعد 3 1 2 و بعد 2 3 1 هستند. در هر ردیف و ستون، اعداد 1، 2 و 3 هرکدام یک بار آمده‌اند.
روش‌های ساده برای شروع
از خانه‌های تکی شروع کن
گروه دارای = فقط یک خانه است. عددش مشخص است، پس اول آن را بنویس. بعد دیگر نمی‌توانی آن عدد را در هیچ خانهٔ دیگری از همان ردیف یا ستون بگذاری.
گروه‌هایی را پیدا کن که فقط یک جواب دارند
بعضی سرنخ‌ها فقط با یک جفت عدد جور درمی‌آیند. در جدول 4 × 4، سرنخ 3+ در 2 خانه حتماً با 1 و 2 پر می‌شود. 7+ حتماً 3 و 4 است و 12× هم همین‌طور.
سرنخ‌های − با عدد بزرگ هم کمک می‌کنند. در جدول 4 × 4، سرنخ 3− فقط می‌تواند 4 و 1 باشد. در جدول 6 × 6، سرنخ 5− فقط می‌تواند 6 و 1 باشد.
دنبال آخرین جای خالی در یک ردیف یا ستون بگرد
یک عدد انتخاب کن و یک ردیف را بررسی کن. اگر آن عدد فقط در 1 خانه جا می‌گیرد، همان‌جا بگذارش. لازم نیست صبر کنی تا یک گروه کامل حل شود.
یک گروه می‌تواند اعداد یک ردیف را به خودش اختصاص دهد
فرض کن یک گروه 3+ در ردیف 1 است. این گروه باید از 1 و 2 در همان ردیف استفاده کند. پس هیچ خانهٔ دیگری در ردیف 1 نمی‌تواند 1 یا 2 داشته باشد.
حواست به تکرارها در گروه‌های خمیده باشد
3 خانه به شکل L با سرنخ 4+ را در نظر بگیر. سه عددی که مجموعشان 4 شود، باید 1، 1 و 2 باشند. دو عدد 1 نمی‌توانند در یک ردیف یا ستون باشند. پس در دو سر قرار می‌گیرند و 2 در خانهٔ گوشه می‌آید.
اشتباه‌های رایج
- این تصور که ترتیب برای − و ÷ مهم است. مهم نیست. هم 4 و 1 و هم 1 و 4 نتیجهٔ 3− می‌دهند.
- یادت برود که یک عدد می‌تواند در یک گروه تکرار شود. این فقط وقتی مجاز است که هیچ‌کدام از خانه‌ها در یک ردیف یا ستون مشترک نباشند.
- خواندن × به‌جای +. در یک جدول 4 × 4، سرنخ‌های 4+ و 4× به اعداد متفاوتی اشاره می‌کنند.
- گروهی را طوری پر کنی که جمعش درست باشد، اما عددی در یک ردیف تکرار شود.
- حدس زدن. یک حدس اشتباه ممکن است مدت زیادی پنهان بماند. به‌جایش دنبال خانه‌ای بگرد که فقط یک گزینه دارد.
پرسش‌ها
کالکودوکو همان KenKen است؟
بله، قوانین یکی است. KenKen یک نام تجاری ثبت‌شده است. MathDoku و Rekendoku هم نام‌های دیگر همین معما هستند.
باید ریاضی‌ام خوب باشد؟
نه. فقط عددهای کوچک را جمع، تفریق، ضرب و تقسیم می‌کنی. در Quirk عددها هیچ‌وقت از 6 بیشتر نمی‌شوند.
در Quirk چه اندازه‌هایی هست؟
Quirk جدول‌هایی از 3 × 3 تا 6 × 6 دارد. جدول بزرگ‌تر همیشه به معنی معمای سخت‌تر نیست. سرنخ‌ها تعیین می‌کنند معما چقدر سخت باشد.
هر معما فقط یک جواب دارد؟
بله. هر کالکودوکو در Quirk دقیقاً یک چینش درست برای جدول دارد.
برای تازه‌کارها مناسب است؟
بله. آسان‌ترین معماها جدول‌های کوچک 3 × 3 با سرنخ‌های ساده هستند. معماهای بعدی بزرگ‌ترند و از هر چهار علامت استفاده می‌کنند.
وقتی گیر می‌کنم چه کار کنم؟
راهنمایی بگیر. یک گروه، ردیف یا ستون را نشان می‌دهد و قدم بعدی را توضیح می‌دهد. می‌توانی حرکت‌ها را هم برگردانی یا معما را از نو شروع کنی.
معماهای مرتبط
بازی کردن در Quirk
روی یک خانه و بعد روی یک عدد بزن. سپس به خانهٔ خالی بعدی می‌روی. «پاک کردن» خانه‌ای را که انتخاب کرده‌ای خالی می‌کند.
یادداشت‌ها را فعال کن تا عددهای کوچک در خانه بنویسی. یادداشت‌ها فقط برای خودت هستند. «قفس» یک گروه را همراه با سرنخ و خانه‌هایش با صدا می‌خواند.
